Dym pojawiający się podczas rozpalania grilla jest naturalnym efektem spalania. Problem zaczyna się wtedy, gdy gęsta chmura utrzymuje się przez dłuższy czas, gromadzi pod dachem i przeszkadza osobom siedzącym przy stole. Najczęstsze przyczyny to wilgotne paliwo, niedogrzany żar, nadmiar rozpałki, tłuszcz spadający na węgiel i ograniczony przepływ powietrza. Większość z nich można łatwo wyeliminować. Trzeba zacząć od rozpoznania momentu, w jakim pojawia się najwięcej dymu.
Skąd bierze się nadmierne zadymienie podczas grillowania?
Dym widoczny tuż po podpaleniu paliwa zwykle pochodzi z rozpałki, wilgotnego węgla albo brykietu. Jeśli pojawia się dopiero po ułożeniu potraw na ruszcie, źródłem najczęściej jest tłuszcz, olej lub marynata spadająca na żar. Kopcenie nasilające się po zamknięciu pokrywy może świadczyć o ograniczonym dopływie tlenu.
Ważny jest także kolor dymu. Cienka, jasna smuga podczas rozpalania nie powinna budzić niepokoju. Gęsty, szary lub ciemny dym wskazuje na niepełne spalanie. W takiej sytuacji sprawdź paliwo, drożność otworów wentylacyjnych i ilość popiołu zgromadzonego w palenisku.
Gdy dym pojawia się tylko przy podmuchach, problemem jest ustawienie grilla względem wiatru. Nie trzeba wtedy zmieniać paliwa ani sposobu rozpalania. Zwykle wystarczy skorygować położenie urządzenia, jeśli pozwala na to konstrukcja strefy grillowej.
Rodzaj i stan paliwa a ilość powstającego dymu
Suchy węgiel drzewny szybko się rozpala i osiąga wysoką temperaturę. Sprawdza się podczas krótszego grillowania, zwłaszcza gdy potrawy wymagają mocnego opieczenia. Brykiet potrzebuje więcej czasu na rozgrzanie, lecz dłużej utrzymuje równy żar. Jest praktyczny podczas przygotowywania większej liczby porcji.
Oba paliwa mogą spalać się bez intensywnego kopcenia. Największe znaczenie ma ich jakość i sposób przechowywania. Zawilgocony opał najpierw oddaje zgromadzoną wodę, dlatego wolniej się nagrzewa i wydziela więcej dymu. Podobny efekt daje duża ilość pyłu znajdującego się na dnie worka.
Otwarte opakowanie przechowuj w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym pojemniku ustawionym nad podłożem. Nie pozostawiaj worka na trawie ani wilgotnej posadzce. Jeśli brykiet rozsypuje się w dłoniach lub ma wyraźnie wilgotną powierzchnię, lepiej go nie używać.
Drewno można stosować wyłącznie w paleniskach przystosowanych do takiego paliwa. Musi być suche i nieimpregnowane. Deski pokryte farbą, lakierem, klejem lub środkiem ochronnym nie nadają się do przygotowywania żywności. Do grilla nie powinny trafiać też sklejka, płyty meblowe, kartony z nadrukiem ani odpady z ogrodu.
Rozpalanie grilla bez intensywnego kopcenia
Duża ilość dymu często wynika ze zbyt obfitego użycia rozpałki. Do przygotowania żaru wystarczy porcja podana przez producenta danego produktu. Nadmiar nie przyspieszy całego procesu, lecz może wydłużyć spalanie preparatu i wpłynąć na smak potraw.
Wygodnym rozwiązaniem jest kominowy starter. Węgiel lub brykiet nagrzewa się w nim od dołu, a pionowy przepływ powietrza pomaga równomiernie rozpalić całą porcję. Można też użyć kostek przeznaczonych do grilla albo zapalarki elektrycznej.
Nie dolewaj płynnej rozpałki do palącego się lub rozgrzanego paliwa. Opary mogą zapalić się gwałtownie i spowodować poparzenie. Benzyna, denaturat, nafta i płyny nieprzeznaczone do grilla nie mogą mieć kontaktu z paleniskiem służącym do przygotowywania jedzenia.
Z ułożeniem potraw zaczekaj do chwili, gdy wysokie płomienie znikną, a paliwo pokryje się jasnoszarą warstwą popiołu. W zależności od rodzaju i ilości opału rozpalanie zajmuje zwykle od 20 do 30 minut. Jeśli węgiel nadal jest czarny, a nad paleniskiem unosi się gęsty dym, żar nie jest jeszcze gotowy.
Nie dosypuj dużej ilości zimnego paliwa bezpośrednio przed rozpoczęciem grillowania. Temperatura spadnie, a nowa porcja zacznie się rozpalać pod jedzeniem.
Tłuszcz kapiący na żar jako źródło zadymienia
Tłuszcz, olej i marynata spadające na rozgrzany węgiel zaczynają się palić. Powstaje wtedy gęsty dym, często połączony z wysokimi płomieniami. Zjawisko nasila się przy karkówce, boczku, kiełbasie i mięsie pokrytym dużą ilością marynaty.
Przed ułożeniem jedzenia na ruszcie usuń nadmiar oleju oraz luźne fragmenty tłuszczu. Mięsa nie trzeba całkowicie osuszać. Wystarczy, że marynata nie będzie z niego swobodnie ściekać. Sosy zawierające cukier, miód lub syrop nakładaj pod koniec pieczenia, ponieważ szybko się karmelizują i przypalają.
Przydatna jest tacka ociekowa ustawiona pod tłustszymi produktami. Przechwytuje płyny, zanim dotrą do żaru. Tacka nie musi zajmować całego paleniska. Można umieścić ją w jednej części grilla, a pozostałą przestrzeń przeznaczyć do opiekania bezpośrednio nad węglem.
Dobrze działa też podział na dwie strefy. W pierwszej węgiel znajduje się bezpośrednio pod rusztem i służy do szybkiego opiekania. Druga pozostaje bez węgla. Można przesunąć nad nią potrawę, gdy tłuszcz zaczyna się zapalać albo mięso wymaga spokojnego dopieczenia.
Dopływ powietrza i temperatura żaru
Do stabilnego spalania potrzebny jest stały dopływ tlenu. Jeśli otwory wentylacyjne są zatkane popiołem, węgiel zaczyna się tlić, zamiast równomiernie spalać. Efektem jest niższa temperatura i większa ilość dymu.
Przed rozpaleniem opróżnij popielnik i sprawdź drożność przepustnic. Nie układaj węgla w zwartej warstwie bez wolnych przestrzeni. Powietrze musi przepływać pomiędzy kawałkami paliwa. W grillu z pokrywą reguluj temperaturę za pomocą otworów wentylacyjnych, a nie przez ciągłe unoszenie pokrywy.
Zbyt duża porcja opału utrudnia kontrolowanie temperatury. Do grillowania kilku porcji nie trzeba wypełniać całej misy. Ilość paliwa dopasuj do powierzchni rusztu, czasu pieczenia i rodzaju potraw. Mniejszy, dobrze rozgrzany żar zwykle daje lepszy efekt niż duża warstwa niedopalonego węgla.
Ruszt powinien znajdować się na takiej wysokości, aby jedzenie równomiernie się opiekało bez ciągłego przypalania. Jeśli tłuszcz zapala się natychmiast po ułożeniu mięsa, zwiększ odległość od paleniska lub przesuń potrawę poza bezpośredni żar.
Ustawienie grilla i wentylacja altany
Grill potrzebuje otwartej przestrzeni zapewniającej stały dopływ świeżego powietrza i swobodny odpływ dymu. Przed rozpaleniem sprawdź kierunek wiatru. Palenisko najlepiej ustawić tak, aby dym przemieszczał się poza część ze stołem i siedziskami.
Nie zasłaniaj strefy grillowej plandeką, roletami ani gęstymi dekoracjami. Takie elementy ograniczają przepływ powietrza i mogą zatrzymywać dym pod dachem. Grill musi stać na równym, stabilnym i niepalnym podłożu, z zachowaniem odległości podanych w instrukcji urządzenia.
Węgiel i brykiet wytwarzają podczas spalania tlenek węgla. Jest to gaz niewidoczny i bezwonny, dlatego grill węglowy nie może pracować w zamkniętym pomieszczeniu. Strefa grillowa powinna pozostać otwarta i dobrze przewietrzana przez cały czas.
Jeśli palenisko ma okap lub komin, kanał odprowadzający dym musi być dopasowany do urządzenia i regularnie czyszczony. Sadza oraz tłuste osady stopniowo ograniczają jego przekrój. Mogą wtedy pojawić się problemy z ciągiem i cofanie dymu.
Rozpalonego grilla nie pozostawiaj bez nadzoru. W pobliżu przyda się koc gaśniczy lub gaśnica dopasowana do rodzaju zagrożenia. Po zakończeniu spotkania upewnij się, że paliwo całkowicie wygasło. Popiół może utrzymywać wysoką temperaturę przez wiele godzin.
Wydzielona strefa grillowa zwiększa wygodę korzystania z altany
Osobna część przeznaczona do grillowania pozwala odsunąć palenisko od stołu, siedzisk i głównego ciągu komunikacyjnego. Łatwiej wtedy zaplanować kierunek odpływu dymu, ustawić blat na akcesoria i zachować swobodę poruszania się podczas przygotowywania potraw.
Takie rozwiązanie zastosowaliśmy w naszym modelu altany ogrodowej „ELLIE II” 4m x 5m z miejscem na grill. Główna część ma wymiary 4 × 5 m, natomiast dostawka grillowa 2 × 1,5 m tworzy osobne miejsce na palenisko, blat lub potrzebne akcesoria. Osoby przygotowujące jedzenie nie zajmują przestrzeni wypoczynkowej, a goście mogą swobodnie korzystać ze stołu i siedzisk.
Wydzielenie stref nie eliminuje zasad związanych z obsługą grilla, lecz ułatwia ich przestrzeganie. Paliwo, temperatura żaru i przepływ powietrza nadal wymagają kontroli. Przemyślany układ altany sprawia jednak, że całe stanowisko jest wygodniejsze w codziennym użytkowaniu.
Stwórz wygodne miejsce do grillowania i wypoczynku
Dobrze zaplanowana drewniana altana ogrodowa może połączyć przestrzeń do wspólnych posiłków, odpoczynku i przygotowywania potraw. Przy wyborze konstrukcji uwzględnij liczbę użytkowników, planowane ustawienie mebli, kierunek wiatru i sposób korzystania z grilla.
W Fabryce Altan możemy dopasować rozmiar, liczbę wejść, zabudowę ścian i wykończenie konstrukcji. Skontaktuj się z nami, jeśli chcesz stworzyć altanę pasującą do układu ogrodu oraz spotkań organizowanych przy grillu.
